Παράβλεψη περιήγησης
image-348188-relate_logo__on_dark-c51ce.png
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Ο Φαύλος Κύκλος της Νευρικής Βουλιμίας
    Ο Κύκλος δίαιτας - υπερφαγίας - εκκαθάρισης της Ψυχογενούς Βουλιμίας είναι ένας φαύλος κύκλος που διατηρείται από το ίδιο το άτομο. Η αυστηρή δίαιτα, η νηστεία, ο αυτοπροκαλούμενος εμετός, οι άλλες μορφές εκκαθάρισης (καθαρτικά, διουρητικά, χάπια διαίτης, κλύσματα) και η υπερβολική γυμναστική ανακουφίζουν παροδικά από το φόβο για αύξηση βάρους. Όμως, η ενασχόληση με το φαγητό, το αίσθημα πείνας και κορεσμού, αλλά και το σχήμα και βάρος του σώματος που παραμένει και δεν αλλάζει, έχουν ως αποτέλεσμα να εγκλωβίζεται το άτομο ολοένα και περισσότερο μέσα σε αυτόν τον κύκλο, να διαστρεβλώνει την εικόνα για το σώμα του και να βυθίζεται μέσα στις μεθόδους που αρχικά πίστευε ότι το ανακούφιζαν.
    Προσαρμογή από: Vanderlinden J., Vandereycken, W, A Practical Guide to the Treatment of Bulimia Nervosa, Brunner/Mazel Publishers, New York 1992.

    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια
    Master Practitioner on Eating Disorders and Obesity
    msamioti@werelate.gr 

    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    2+1 στρατηγικές για να αγαπήσετε το σώμα σας σήμερα!
    Ας το παραδεχτούμε! Η πίεση για ένα τέλειο σώμα είναι τεράστια στην κοινωνία μας. Η ψηφιακή επεξεργασία των φωτογραφιών και των λεπτών σαν ραβδί μοντέλων μάς βομβαρδίζουν καθημερινά και προωθούν μια συγκεκριμένη εικόνα ως "ιδανικό πρότυπο" ομορφιάς. Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς δεν μοιάζουμε στο ελάχιστο με αυτούς που κοσμούν τα εξώφυλλα των περιοδικών.

    Παρόλα αυτά, πολλοί από εμάς πέφτουμε στην παγίδα και επιθυμούμε να έχουμε ένα διαφορετικό σώμα και φτάνουμε στο σημείο να μισούμε αυτό που ήδη έχουμε. Δυστυχώς, έχουμε «τσιμπήσει» στην ιδέα ότι υπάρχει ένα "τέλειο" σώμα κάπου εκεί έξω και εμείς είμαστε οι ελαττωματικοί και οι άχρηστοι που δεν το έχουμε.

    Υπάρχει τρόπος να αγαπήσετε το σώμα σας όπως είναι; Αυτή τη στιγμή; Υπάρχουν τρεις απλοί τρόποι για να ξεκινήσετε από σήμερα:
     
    1.  Σταματήστε να συγκρίνετε τον εαυτό σας με τους άλλους.
    Ακούγεται σαν μία απλή συμβουλή, αλλά εάν πραγματικά την ακολουθήσετε μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο που αισθάνεστε για τον εαυτό σας και το σώμα σας. Μία από τις μεγαλύτερες πηγές της δυσαρέσκειας με το σώμα μας είναι η σύγκριση με τους άλλους. Σταματήστε την!

    Έχετε σκεφτεί πόσο τρελή αυτή η σύγκριση είναι; Είναι σαν να συγκρίνουμε μήλα με πορτοκάλια, απλά δεν είναι εποικοδομητικό. Στην πραγματικότητα μας κάνει να νιώθουμε ανήμποροι. Επειδή η αλήθεια είναι ότι τα μήλα δεν είναι εγγενώς καλύτερα από τα πορτοκάλια, είναι απλώς διαφορετικά. Μπορούμε να προτιμήσουμε τα μήλα ή το αντίστροφο, αλλά υπάρχουν θαυμάσια πράγματα τόσο για τα μήλα όσο και για τα πορτοκάλια. Μπορούμε να απολαύσουμε και τα δύο. Παρομοίως, θα μπορούσαμε να εστιάσουμε στα ιδιαίτερα στοιχεία του εαυτού μας που μας διαφοροποιούν από τους άλλους, χωρίς να κάνουμε τον εαυτό μας "χειρότερο από…", "άσχημο σε σχέση με…" κάποιον άλλο. Μπορούμε να απολαμβάνουμε να είμαστε ένα "μήλο", ενώ επιτρέπουμε στο άλλο άτομο να είναι ένα "πορτοκάλι".

    2. Ξεκινήστε να παρατηρείτε αυτά που σας αρέσουν.
    Είναι καταστρεπτικό για τους εαυτούς μας να «τσιμπάμε» στην ιδέα ότι υπάρχει το τέλειο σώμα και πρέπει να το έχουμε. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει. Όλοι έχουμε ελαττώματα και πράγματα που δεν αγαπάμε. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να αγαπάμε τον εαυτό μας συνολικά. Ένας τρόπος για να αποδεχτείτε το σώμα σας είναι να επικεντρωθείτε σε αυτές τις πτυχές του που αγαπάτε.

    Ίσως έχετε όμορφα χέρια, ή τα μάτια σας είναι φωτεινά και όμορφα. Διαλέξτε ένα πράγμα για να ξεκινήσετε. Κάθε φορά που μια αρνητική σκέψη έρχεται για κάτι που δεν σας αρέσει στο σώμα σας, κλείστε αμέσως τα αυτιά σας και θυμηθείτε το χαρακτηριστικό που σας αρέσει. Θα αυξηθεί η αυτοεκτίμησή σας και θα σας βοηθήσει να δεχτείτε το σώμα που έχετε εάν εξασκηθείτε σε αυτή την πρακτική.

    3. Δώστε έμφαση στην Υγεία.
    Το κόλπο είναι να μετατοπίσετε την προσοχή σας. Επικεντρωθείτε στην προσπάθεια να έχετε ένα υγιές σώμα. Εστιάζοντας σε αυτή, σας δίνεται η δυνατότητα να κάνετε καλύτερες επιλογές για να υποστηρίζετε το σώμα σας και τον εαυτό σας. Αντί να ακινητοποιηθεί το ηθικό σας με το να μην έχετε το "τέλειο" σώμα, μπορείτε να θέσετε στόχους για την προσωπική σας υγεία και να εργαστείτε για να τους καταφέρετε. Στη συνέχεια, θα ικανοποιηθείτε από τις σωματικές σας ικανότητες και τι μπορεί αυτό να καταφέρει.
     
    Θυμηθείτε, τα παραπάνω είναι μια δια βίου άσκηση, με την καθημερινή προσπάθεια τα αποτελέσματα είναι θεαματικά!
    [H φωτογραφία είναι του  Santiago Alvarez]
     
    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενεική Θεραπεύτρια
    Εξιδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές & Παχυσαρκία
    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Εικόνα Σώματος: Όχι απλά η αντανάκλαση μας στον καθρέπτη!
    Η εικόνα σώματος είναι η ατομική αντίληψη για οποιαδήποτε πλευρά της φυσικής/σωματικής μας εμφάνισης (σχήμα, μέγεθος, βάρος, στυλ μαλλιών, τύπο δέρματος κ.ά). Είναι δηλαδή η εικόνα του ίδιου μας του σώματος που σχηματίζουμε με το νου (Paul Schilder). Η σωματική μας εικόνα είναι κάτι διαφορετικό από τον τρόπο που βλέπει το σώμα μας ένας εξωτερικός παρατηρητής. Δεν είναι απλή, αντίθετα είναι σύνθετη και ιδιαίτερα πολύπλοκη.
    Επειδή συνιστάται από όλη την προσωπική σχέση που έχουμε με το σώμα μας, συμπεριλαμβάνει όλες τις αντιλήψεις, τις πεποιθήσεις, τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις πράξεις, οι οποίες αναφέρονται στη φυσική μας εμφάνιση.

    Για να γίνει πιο κατανοητή, η δομή της εικόνας σώματος αποτελείται από τέσσερις διαστάσεις:

       Αντιληπτική διάσταση: Όπως προαναφέρθηκε, η εικόνα σώματος είναι ο προσωπικός τρόπος που βλέπουμε τη φυσική μας εμφάνιση και όχι απλά η αντανάκλασή μας στον καθρέπτη. Για παράδειγμα, πιστεύουμε ότι είμαστε πιο παχιοί ή πιο αδύνατοι απ’ ότι είμαστε στην πραγματικότητα.
       Συναισθηματική διάσταση: Η διάσταση αυτή έχει να κάνει με το αν αισθανόμαστε ικανοποίηση ή δυσαρέσκεια για το σύνολο ή πτυχές της εμφάνισής μας, όπως π.χ. το βάρος, το σχήμα, το μέγεθος κ.ά.
        Γνωσιακή διάσταση: Ποιες είναι οι αντιλήψεις, οι σκέψεις και τα πιστεύω μας για το σώμα μας, όπως π.χ. έχει το «κατάλληλο» σχήμα, μέγεθος, βάρος, δέρμα κ.ά.
       Συμπεριφοριστική διάσταση: Η διάσταση αυτή συμπεριλαμβάνει όλες τις πράξεις, συμπεριφορές και δραστηριότητες που κάνουμε ανάλογα με την εικόνα που έχουμε διαμορφώσει για την εμφάνισή μας. Για παράδειγμα, πιστεύουμε ότι δεν έχουμε το «κατάλληλο» βάρος και προσπαθούμε να χάσουμε ή δεν μας αρέσει το σώμα μας και αποφεύγουμε να το εκθέτουμε στην παραλία. Αντίθετα μπορεί να θεωρούμε ότι έχουμε τον «ιδανικό» σωματότυπο και τον «επιδεικνύουμε» με το ντύσιμό μας.

    Πώς διαμορφώνεται και από τι επηρεάζεται;
    Η εικόνα σώματος είναι μοναδική, προσωπική και αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς μας. Διαμορφώνεται βαθμιαία από την παιδική ηλικία. Οι εμπειρίες της ζωής οδηγούν τα άτομα, είτε να σχετίζονται με το σώμα τους με θετικό τρόπο είτε να «ταξιδεύουν» σε ένα δυσκολότερο μονοπάτι. Οι παράγοντες που επηρεάζουν την εξέλιξη της εικόνας σώματος διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
     
    1.    Οι επιδράσεις από το παρελθόν: αναφέρονται σε όλες αυτές τις δυνάμεις που διαμόρφωσαν τον τρόπο που το άτομο αντιλαμβάνεται και αισθάνεται το σύνολο της εμφάνισής του. Πιο συγκεκριμένα, η εικόνα σώματος επηρεάζεται από:
    •    τις αξίες και τα νοήματα που υπαγορεύει η κοινωνία για το τι είναι «ιδανικό» σώμα, θηλυκότητα, αρρενωπότητα
    •    τις διαπροσωπικές σχέσεις με την οικογένεια και τους συνομηλίκους
    •    τα φυσικά χαρακτηριστικά (ύψος, βάρος, δέρμα και τον τρόπο που αυτά άλλαξαν και εξελίχθηκαν κατά την πορεία της ανάπτυξης
    •    τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας (αυτοεκτίμηση, αίσθηση επάρκειας, τρόπος προσέγγισης των σχέσεων κ.ά.)
    2.    Οι επιρροές από το παρόν: που είναι τα γεγονότα και οι εμπειρίες της καθημερινότητας που καθορίζουν τον τρόπο που το άτομο σκέφτεται, αισθάνεται και συμπεριφέρεται για το/στο σώμα του.
     
    Αρνητική εικόνα σώματος
    Πολλοί άνθρωποι είναι δυσαρεστημένοι με κάποια τουλάχιστον πτυχή της εμφάνισής τους και ίσως επιθυμούν να την αλλάξουν. Ωστόσο, αυτή η δυσαρέσκεια δεν παρεμβαίνει, συνήθως, στη συνολική εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους. Αισθάνονται επαρκείς και αξιόλογοι και η εικόνα σώματος δεν εμποδίζει την ικανότητά τους να έχουν κοινωνική ζωή. Για άλλους ανθρώπους, οι έγνοιες τους για το σώμα και την εμφάνισή τους επηρεάζει τη συνολική αντίληψη που έχουν για τον εαυτό τους, καθώς και την καθημερινή τους λειτουργικότητα. Τέλος, για τα άτομα που ταλαιπωρούνται από κάποια Διατροφική Διαταραχή η ενασχόλησή τους με το βάρος και το σχήμα του σώματός τους καθορίζει την εικόνα που έχουν για το σύνολο του εαυτού τους, την επάρκεια που νιώθουν στις διαπροσωπικές τους σχέσεις και εμποδίζει την ικανότητά τους να έχουν κοινωνική ζωή, καθώς και την καθημερινή τους λειτουργία και εργασία.
     
    Ποιες συμπεριφορές δείχνουν αρνητική εικόνα σώματος;
    •    Λεπτομερής εξέταση στον καθρέπτη ή αποφυγή του
    •    Συχνό ζύγισμα ή αποφυγή της ζυγαριάς
    •    Υπερβολική έμφαση σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος (στομάχι, πόδια, γλουτοί, στήθος κ.ά.)
    •    Σύγκριση με την εμφάνιση άλλων ατόμων
    •    Δίαιτα ή άλλες μεθόδους ελέγχου το βάρους
    •    Κριτική για τον εαυτό του και το σώμα είτε δημόσια είτε στη σκέψη
    •    Αναζήτηση επιβεβαίωσης από τους άλλους π.χ. αδυνάτισα; Πώς σου φαίνομαι;
    •    Προσπάθειες να καλύψει πρηξίματα ή τα σημεία του σώματος που δεν του αρέσουν
    •    Το άτομο αποφεύγει να τρώει δημοσίως
    •    Περίεργα μοντέλα διατροφής και γυμναστικής: μονοήμερες αποτοξινώσεις, δεν τρώει όλη την ημέρα, δίαιτες πριν το καλοκαίρι, υπερβολική γυμναστική,
    •    Το άτομο έχει ρούχα για τις μέρες που αισθάνεται παχύ και για τις μέρες που αισθάνεται λεπτό
    •    Παρεμβάσεις ή επεμβάσεις αισθητικής (botox, πλαστική χειρουργική, βαριατρικές επεμβάσεις κ.ά.)
    Ανάλογα με το πόσο συχνές και έντονες είναι οι παραπάνω συμπεριφορές, τόσο πιο αρνητική είναι η εικόνα που έχει για την εμφάνισή του το άτομο και κατά συνέπεια επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό την κοινωνική του ζωή και τη λειτουργικότητά του.

    Τι μπορεί να γίνει;
    Όπως προαναφέρθηκε υπάρχουν διάφορες «αποχρώσεις» όταν κάποιος αναφέρει ότι δεν του αρέσει το σώμα του. Από το «δεν είμαι ευχαριστημένος με το σώμα μου όμως αυτό δεν επηρεάζει τη ζωή μου», μέχρι η εικόνα σώματος να καθορίζει το σύνολο της ταυτότητας του ατόμου. Εάν ένα άτομο παρατηρεί κάποιες από τις παραπάνω συμπεριφορές, καλό θα ήταν να σκεφτεί την προοπτική να μιλήσει σε κάποιον και να αναζητήσει βοήθεια, καθώς η εικόνα σώματος μπορεί να είναι μέρος ενός πιο πολύπλοκου ζητήματος. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει αποτελεσματική βοήθεια σε ζητήματα εμφάνισης και στον τρόπο που αυτά ενδέχεται να συνδέονται με την αυτοεκτίμηση και τη γενικότερη λειτουργία του ατόμου. 
     
    Βιβλιογραφία:
    Cash T. Pruzinsky T., Body Image, A Handbook of Theory, Research & Clinical Practice, The Guildford Press, New York, 2002
    Maine M. Kelly J., The Body Myth, John Wiley & Sons, New Jersey, 2005
    Schilder P. The Image and Appearance of the Human Body: Studies in the Constructive Energies of the Psyche. International Universities Press, New York, 1950
    Thompson K., Body Image, Eating Disorders and Obesity, American Psychological Association, Washington DC, 2002
     
    (για το e-psychology)

     
    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια
    Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity
    Επιστημονικός Συνεργάτης Κέντρου Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών,  http://www.keadd.gr
    Λ. Κηφισίας 373 & Ιωνίας 15, Ν. Ερυθραία
    Τ. 211 4086706,
    m. msamioti@werelate.gr
    www.werelate.gr
    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Είναι το σώμα σου στη μόδα;
    Ο τρόπος που αντιλαμβάνεται η μέση γυναίκα το σώμα της είναι με τις λέξεις «κιλά» και «λίπος». Οι μελέτες δείχνουν ότι πολλοί άνθρωποι, ιδίως οι γυναίκες, μετρούν την προσωπική τους αξία και εκτιμούν τον εαυτό τους βασιζόμενοι στην εμφάνιση τους. Η παγκόσμια επιρροή της Δυτικής κοινωνίας και των Media ασκεί τεράστια πίεση τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες να δείχνουν όμορφοι και να ταιριάζουν στο «ιδανικό» σώμα.

    Λιμοκτονώντας για να ταιριάξουμε στα πρότυπα.
    Οι επικίνδυνες, πλέον, εμμονές με την ομορφιά επιδεινώνονται από την τηλεόραση, τα περιοδικά, τις διαφημιστικές πινακίδες και την κοινωνική δικτύωση. Βομβαρδιζόμαστε με μηνύματα και εικόνες για μία εξαιρετικά λεπτή «ιδανική» εικόνα σώματος. Είναι τόσο ριζωμένη στο μυαλό μας που γίνεται όλο και πιο οικεία σε μας. Έτσι, απομακρυνόμαστε και σχεδόν «απεχθανόμαστε» τους τύπους σώματος που βλέπουμε στην πραγματική ζωή. Πεθαίνουμε της πείνας, παρατηρούμε ατέλειες και ελαττώματα! Οι άνθρωποι επιθυμούν να ανήκουν και να «ταιριάζουν» και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οτιδήποτε εμφανίζεται ως «κανονικός-ιδανικός» σωματότυπος από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να δημιουργεί έναν παροξυσμό στις γυναίκες και πλέον και στους άντρες.

    Τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα με το γεγονός ότι το περιζήτητο-ιδανικό-σώμα-της-εποχής είναι αδύνατον να επιτευχθεί. Προοδεύει το σώμα μέσα στα χρόνια ή η ιστορία επαναλαμβάνεται;

    Ας ρίξουμε μια ματιά στους “ιδανικούς” σωματότυπους μέσα από το πέρασμα των δεκαετιών:

    Μόνο ο χρόνος θα δείξει τι θα επικρατήσει την επόμενη δεκαετία. Ίσως, η συνεχιζόμενη προσπάθεια των Media για εκπαίδευση της μαζικής κουλτούρας σε μία «θανατηφόρα» εμφάνιση (ανορεξικά μοντέλα), να οδηγήσει σε μία πιο υγιή και πληροφορημένη κοινωνία, όπου θα λατρεύεται η ουσιαστική φροντίδα του μοναδικού μας εαυτού που συμπεριλαμβάνει το σώμα. Ίσως απλά μπορούμε να διαλέξουμε και να δημιουργήσουμε τη δική μας μόδα!
     
    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια
    Master Practitioner on Eating Disorders and Obesity
    (όπως δημοσιεύτηκε στο www.diatrofi.gr)
    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Ψυχαναγκαστική άσκηση. Όταν η άσκηση δεν ωφελεί
    Όλοι γνωρίζουμε ότι η άσκηση είναι ωφέλιμη για όλους! Τα οφέλη της είναι πολλά και γνωστά σε όλους. Ωστόσο, όπως και με οτιδήποτε στη ζωή, το «πάρα πολύ» δεν είναι πάντα καλό. Η υπερβολική άσκηση μπορεί να γίνει επιβλαβής τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική υγεία!

    Ο όρος Ψυχαναγκαστική Άσκηση είναι γνωστός και ως υπερβολική άσκηση, υποχρεωτική άσκηση, εθισμός στη γυμναστική, Athletica Anorexia και περιγράφει έναν καταναγκασμό στο να γυμνάζεται κάποιος πολύ περισσότερο και με ιδιαίτερο σθένος από ότι θεωρείται «φυσιολογικό».

    Η άσκηση είναι καλή όταν γίνεται για τους σωστούς λόγους, δηλαδή για τη βελτίωση και τη διατήρηση μίας καλής φυσικής κατάστασης και μίας γενικότερης υγείας. Γίνεται όμως, επικίνδυνη και κακή για την υγεία, όταν κάποιος γυμνάζεται σε πολύ έντονα επίπεδα και για μεγάλη χρονική περίοδο.

    Εθισμός στην άσκηση
    Κάποιος μπορεί να εθιστεί στην άσκηση. Μπορεί να ξεκινήσει με καλές προθέσεις, να θέλει να είναι σε φόρμα και υγιής, αλλά σταδιακά να αυξάνει τον αριθμό και την ένταση των ασκήσεων μέχρι να αναπτύξει εξάρτηση από τη γυμναστική. Όπως όλα τα πράγματα όταν ξεφύγουν από τον έλεγχο, η άσκηση δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά ανάγκη. Πόση άσκηση όμως είναι πάρα πολύ;

    Σημάδια της Ψυχαναγκαστικής Άσκησης
    Κάποιος μπορεί να ασκείται για τους λάθος λόγους, όταν εμφανίζει κάποια ή όλα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
    •    Αισθάνεται υπερβολικό άγχος, έχει συναισθήματα ενοχής και θυμού, αν δεν καταφέρνει να γυμναστεί.
    •    Η άσκηση γίνεται η κοινωνική του ζωή, περιορίζει τις κοινωνικές του δραστηριότητες ή αποσύρεται από φίλους, έτσι ώστε να μη χάσει την προγραμματισμένη προπόνηση.
    •    Βρίσκει χρόνο με οποιοδήποτε κόστος για να γυμναστεί, όπως να μην πάει στο σχολείο, στη δουλειά του ή σε κάποια ανάλογη υποχρέωση.
    •    Ο τρόπος που αισθάνεται για τον εαυτό του καθορίζεται από πόση γυμναστική έκανε ή πόσο σκληρή ήταν η προπόνησή του.
    •    Η άσκηση καθοδηγείται κυρίως από την επιθυμία ελέγχου του βάρους, της σύσταση του σώματος (διατήρηση μυϊκής μάζας) ή του σωματότυπου.
    •    Η άσκηση δεν πραγματοποιείται ως διασκέδαση και ευχάριστη εμπειρία ή ποτέ δεν είναι ικανοποιημένος με τα επιτεύγματά του στη γυμναστική (δεν είναι ποτέ αρκετή).
    •    Γυμνάζεται σε ασυνήθιστα μέρη (κρεβάτι, στη ντουζιέρα), σε περίεργες ώρες (στη μέση της νύκτας, στις 12:00 το μεσημέρι με καύσωνα) ή όταν κάποιος γίνεται μυστικοπαθής ως προς τη συμπεριφορά του γύρω από τη γυμναστική και προσπαθεί να κρύψει την ποσότητα της άσκησης.
    •    Η γυμναστική γίνεται ένας τρόπος αντιμετώπισης της κακής εικόνας που έχει κάποιος για το σώμα του, της ανησυχίας που έχει για το βάρος και της χαμηλής αυτοεκτίμησής του και προσπαθεί να αποκτήσει μία αίσθηση ελέγχου πάνω στη ζωή του μέσα από τον αριθμό και την ένταση των ασκήσεων.
    •    Η επιλογή των τροφίμων βασίζεται αποκλειστικά στην άσκηση. Η γυμναστική γίνεται η «τιμωρία» για κάποια «απαγορευμένη» ή «κακή» τροφή, ή «εξαγνίζει» και «καίει» τις θερμίδες ή κάποιος περιορίζει τρόφιμα από τη διατροφή του γιατί δεν μπορεί να γυμναστεί.
    •    Γυμνάζεται ακόμη και όταν είναι άρρωστος ή τραυματισμένος, δεν μπορεί να πάρει μία μέρα ρεπό από την προπόνηση ή να απέχει κάποιες μέρες γιατί απλά δεν έχει όρεξη να γυμναστεί.
    •    Το είδος και η ποσότητα της άσκησης αποφασίζεται μετά από έναν αυστηρό υπολογισμό της ποσότητας του φαγητού που καταναλώθηκε, και κατά συνέπεια, των θερμίδων που πρέπει να κάψει.
     
    Η Ψυχαναγκαστική Άσκηση συνδέεται συχνά με διαταραγμένες διατροφικές συνήθειες και αυστηρή δίαιτα, τόσο στις γυναίκες, όσο και στους άνδρες. Συνοδεύει ασθένειες όπως Νευρική Βουλιμία ή Νευρική Ανορεξία. Πολλοί ανορεκτικοί θα χρησιμοποιήσουν την άσκηση ως «εκκαθάριση» των θερμίδων από το φαγητό, και πολλοί βουλιμικοί θα την χρησιμοποιήσουν για να «τιμωρήσουν» τον εαυτό τους μετά από την κατανάλωση φαγητού.

    Η Ψυχαναγκαστική Άσκηση στην Εφηβεία
    Μπορεί να είναι δύσκολο για κάποιο γονέα να αναγνωρίσει εάν το παιδί του ασκείται υπερβολικά. Γιατί άλλωστε ένας γονέας να δυσαρεστείται όταν το παιδί του φροντίζει το σώμα του και ασκείται «τακτικά»; Φυσικά, η βασική διαφορά είναι ανάμεσα στην «τακτική» άσκηση και στην «εμμονή» με την άσκηση. Η Ψυχαναγκαστική Άσκηση γίνεται ολοένα και πιο συχνή μεταξύ των εφήβων, στην προσπάθειά τους να ελέγξουν δύσκολες και αγχωτικές καταστάσεις στη ζωή τους. Για παράδειγμα, όταν ένα παιδί αισθάνεται μεγάλη πίεση από τις εξετάσεις ή είναι θύμα εκφοβισμού στο σχολείο, η υπερβολική άσκηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο για τον έλεγχο αυτών των ανησυχητικών καταστάσεων.

    Σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία από την Ψυχαναγκαστική Άσκηση
    Υπάρχουν πραγματικοί κίνδυνοι μυοσκελετικών τραυματισμών και μόνιμες βλάβες στα οστά, στους μύες, στους συνδέσμους και στους τένοντες, λόγω των υπερβολικών απαιτήσεων, ειδικά όταν κάποιος δεν επιτρέπει στον εαυτό του να ξεκουραστεί από την άσκηση ή να θεραπευτεί πλήρως από κάποιο τραυματισμό. Καθώς το σώμα ωθείται πέρα από τα όριά του, τα άτομα μπορεί να γίνουν πιο επιρρεπή σε λοιμώξεις και αισθήματα κόπωσης και εξάντλησης.

    Επιπρόσθετα, εάν δεν καταναλώνονται τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, το σώμα αρχίζει να διασπά μυϊκή μάζα στην προσπάθειά του να βρει πηγή ενέργειας.
    Στις γυναίκες, η υπερβολική άσκηση επηρεάζει την ισορροπία των ορμονών, με αποτέλεσμα την αμηνόρροια (απώλεια εμμήνου κύκλου), προβλήματα γονιμότητας και οστεοπόρωσης (απώλεια οστικής μάζας).

    Οι άνθρωποι που ασκούνται υπερβολικά συχνά υποφέρουν από άγχος και κατάθλιψη, κακή αντίληψη της εικόνας του σώματός τους, χαμηλή αυτοεκτίμηση και ανησυχούν υπερβολικά για το βάρος τους.

    Το να περιορίζει κάποιος την τροφή του σε συνδυασμό με εθισμό στην άσκηση μπορεί να έχει πολύ επικίνδυνες επιπτώσεις και να οδηγήσει ακόμη και στο θάνατο (όπως στην Νευρική Ανορεξία).
     
    Πηγές: NEDA, National Eating Disorders Association, www.neda.org
                Long,C.G.(1995) Assessment and management of eating
                disordered patience who over-exercise: A four-year follow-up of  
                six single case studies. Journal of Mental Health. 4,309-316.
     
    Μαρία Σαμιώτη 
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενεική Θεραπεύτρια
    Εξιδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές & Παχυσαρκία
    (όπως δημοσιεύτηκε στο www.diatrofi.gr)
    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής
    ΕΙΣΑΓΩΓΗ
    Η διατροφή είναι μία καθημερινή συνήθεια που παρέχει την απαραίτητη ενέργεια για να λειτουργήσει βιολογικά το σώμα. Προβλήματα με τη διατροφή και το βάρος αναμφίβολα υπήρχαν πολλούς αιώνες πριν. Η επισκόπηση, όμως, ιστορικών και ιατρικών πηγών υποδεικνύουν ότι αυτό που ονομάζουμε Διατροφικές Διαταραχές, είναι ένα σύγχρονο και νέο πρόβλημα που χαρακτηρίζει τον 20ο αιώνα.

    Οι Διατροφικές Διαταραχές είναι ψυχικά και σωματικά νοσήματα, και περιλαμβάνουν:
    την Ψυχογενή ή Νευρική Ανορεξία (Anorexia Nervosa),
    την Ψυχογενή ή Νευρική Βουλιμία (Bulimia Nervosa), και
    τη Διαταραχή στην Πρόσληψη Τροφής μη προσδιοριζόμενη αλλιώς (EDNOS),  
    όπως κατηγοριοποιούνται στο εγχειρίδιο ψυχικών νοσημάτων του Αμερικανικού Ψυχιατρικού  Συλλόγου (DSM IV-TR).

    Η Αδηφαγική Διαταραχή ή Επεισοδιακή Υπερφαγία (Binge Eating Disorder) περιλαμβάνεται σε παράρτημα του DSM IV-TR (2000) ως διάγνωση για περαιτέρω μελέτη και εικάζεται ότι θα συμπεριληφθεί ως ξεχωριστή κατηγορία Διατροφικής Διαταραχής, στο νέο εγχειρίδιο DSM-5  που θα κυκλοφορήσει τον Μάιο του 2013.

    Οι Διαταραχές στην Πρόσληψη Τροφής συγκεντρώνουν ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες από ότι στους άντρες και αποτελούν φαινόμενο κυρίως των Δυτικών κοινωνιών. Ενώ οι διαταραχές αυτές συνήθως πρωτοεμφανίζονται νωρίς στη ζωή του ατόμου, κατά τη διάρκεια της εφηβείας, οι έρευνες πλέον δείχνουν ότι μπορεί να εμφανιστούν και κατά την πρώιμη ενήλικη ζωή. Εάν δεν γίνει έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, συχνά απασχολούν το άτομο που πάσχει για όλη του τη ζωή με διαστήματα ύφεσης και επανεμφάνισης-έξαρσης.

    Είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθούν μελέτες, έρευνες και στατιστικά δεδομένα στις Διατροφικές Διαταραχές τόσο στο εξωτερικό όσο και στην Ελλάδα. Περιστασιακά υπάρχουν άρθρα και ιστοσελίδες που αναφέρουν μερικές βασικές μελέτες, αλλά οι έγκυρες και κοινά αποδεκτές είναι λίγες. Σύμφωνα με το Eating Disorders HOPE (25 Απριλίου 2012), εκτιμάται ότι 1.0% έως 4.2% των γυναικών έχουν εμφανίσει κάποια στιγμή στη ζωή τους Νευρική Ανορεξία, ένα 4% θα εμφανίσουν Νευρική Βουλιμία κάποια στιγμή στη ζωή τους και ένα 2.8% των ενηλίκων θα αγωνιστεί με τα συμπτώματα της Αδηφαγικής Διαταραχής. Τα παραπάνω δεδομένα αναφέρονται για τις Η.Π.Α. και δεν υπάρχουν αξιόπιστες επιδημιολογικές μελέτες για την Ελλάδα.

    Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής αναφέρονται σε ένα εύρος συμπτωμάτων, τα οποία χαρακτηρίζονται από ασυνήθιστες διατροφικές συμπεριφορές, ακραία συναισθήματα και πεποιθήσεις για το σωματικό βάρος, τη διατροφή και το σχήμα του σώματος. Αυτά εμφανίζονται κατά μήκος ενός συνεχούς, όπου στο ένα άκρο βρίσκεται η Νευρική Βουλιμία και στο άλλο η Νευρική Ανορεξία. Για το λόγο αυτό, πολλοί πάσχοντες παρουσιάζουν μία μίξη από ανορεκτικές και βουλιμικές συμπεριφορές και δεν ανήκουν ξεκάθαρα σε κάποια διαγνωστική κατηγορία. Τα άτομα, που πάσχουν από κάποια διαταραχή, αξιολογούν σε υπερβολικό βαθμό την προσωπική τους αξία, με γνώμονα το σωματικό βάρος και το σχήμα του σώματός τους.

    Η Παχυσαρκία αναφέρεται στην περίσσεια σωματικού λίπους. Ενώ δεν είναι διατροφική διαταραχή, παρατηρείται ότι η πλειοψηφία των παχύσαρκων πάσχει από διαταραγμένη διατροφή ή έχει στο ιστορικό της κάποια διατροφική διαταραχή, που προηγήθηκε της παχυσαρκίας.

    Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που αλληλεπιδρούν για την εμφάνιση μιας διατροφικής διαταραχής, όπως ο πολιτισμός, τα γονίδια, η οικογένεια, αναπτυξιακοί παράγοντες, νευροβιολογικοί παράγοντες, η προσωπικότητα του ατόμου, κάποιο τραύμα στο παρελθόν του ατόμου και η αρνητική εικόνα σώματος. Διατροφική Διαταραχή παρουσιάζεται σε κάποιον που χρησιμοποιεί τον περιορισμό της τροφής και την απώλεια βάρους για να διαχειριστεί προβλήματα, που συνδέονται με την προσωπικότητα, το ιστορικό και τη ζωή του.
     
    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια
    msamioti@werelate.gr
    www.werelate.gr

     
    Βιβλιογραφία:
    American Psychiatric Association [APA], Practice guidelines for the treatment of patients with eating disorders, 2000.
    American Psychiatric Association [APA], Diagnostic and Statistical Manual of Mental Health-DSM IV-TR, 2000.
    Grilo M. Carlos, Eating and Weight Disorders, Psychology Press 2006.
    Vandereycken, W, History of anorexia nervosa and bulimia nervosa (From: C.G. Fairburn & K. D. Brownell, Comprehensive textbook of Eating Disorders and Obesity, Guildford Press 2000.
    National Centre For Eating Disorders, Master Practitioner Skills for Eating Disorder, Προσαρμογή ΚΕΑΔΔ 2011.
    Μάνος Νίκος, Βασικά Στοιχεία Κλινικής Ψυχιατρικής, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1997.
    National Eating Disorders Association [NEDA], www.nationaleatingdisorders.org 2005.

     

    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Έχω Διατροφική Διαταραχή; Σημάδια και συμπτώματα.
    ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ: ένα άτομο που πάσχει από Διαταραχή Πρόσληψης Τροφής δεν είναι απαραίτητο ότι η εμφάνισή του θα είναι αισθητά λιποβαρής ή ακόμη στο «μέσο» φυσιολογικό βάρος. Άνδρες και γυναίκες με Διατροφικές Διαταραχές μπορεί να εμφανίζουν οποιοδήποτε από τα παρακάτω σημάδια και συμπτώματα και να ΜΗΝ είναι χαμηλού βάρους. Μπορεί να είναι στο «μέσο» φυσιολογικό ή ακόμη και υπέρβαροι. Αυτό ΔΕΝ σημαίνει ότι υποφέρουν λιγότερο ή διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο! Χρειάζονται άμεση βοήθεια. Ακόμη και αν ο πάσχων το αρνείται, μπορούν τα άτομα του στενού του περιβάλλοντος να αναζητήσουν βοήθεια. Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής αποτελούν σοβαρή ασθένεια με επικίνδυνες σωματικές και ψυχικές συνέπειες.
    Αγόρια, κορίτσια, άνδρες και γυναίκες από οποιαδήποτε εθνικότητα και κουλτούρα υποφέρουν από κάποια διατροφική διαταραχή. Μια διατροφική διαταραχή είναι ένα σημάδι ότι θα πρέπει το άτομο να αναζητήσει βοήθεια για να αντιμετωπίσει τη ζωή του και να διαχειριστεί προσωπικά θέματα και προβλήματα.
    Σε καταστάσεις τόσο περίπλοκες όπως οι διαταραχές πρόσληψης τροφής, σημαίνει ότι υπάρχουν αποκλίσεις στα τυπικά σημάδια και συμπτώματα και ότι δεν ισχύουν όλα για όλους τους πάσχοντες. Κάποιοι αισθάνονται ότι έχουν ένα «μείγμα» από ανορεξία ή βουλιμία ή αδηφαγική διαταραχή και ότι κατά περιόδους εναλλάσσονται μεταξύ τους. Άλλα άτομα αισθάνονται ότι καταβάλλονται από μία «παρόρμηση» να βλάψουν τον εαυτό τους ή να κάνουν κατάχρηση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών.
    Οι Διατροφικές Διαταραχές δεν περιλαμβάνουν τροφικές αλλεργίες, επιλεκτικότητα σε τροφές ή διαταραχές του πεπτικού συστήματος.Τι κάνω εάν έχω αυτά τα συμπτώματα;
    Εάν ένα άτομο έχει αυτά τα συμπτώματα είναι σημαντικό να σκεφτεί την προοπτική να μιλήσει σε κάποιον και να αναζητήσει βοήθεια. Εάν έχετε παρατηρήσει ότι κάποιο άτομο δικό σας -στενός φίλος, συγγενής, συγκάτοικος- έχει τα παραπάνω συμπτώματα μπορείτε να μιλήσετε σε κάποιον ή να αναζητήσετε οι ίδιοι βοήθεια για τον τρόπο που θα διαχειριστείτε τη συγκεκριμένη κατάσταση. Μπορείτε να αναζητήσετε περισσότερες πληροφορίες εδώ και στο blog του site www.werelate.gr. Καλό θα ήταν να αναζητήσετε τη βοήθεια εξειδικευμένου ειδικού (ψυχολόγου, διατροφολόγου) στις Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής. Μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο τηλέφωνό μας 2114086706 ή να μας στείλετε email στη διεύθυνση info@werelate.gr.
     
    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια
    Εξειδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές & Παχυσαρκία 
    msamioti@werelate.gr


    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Ψυχογενής ή Νευρογενής Ανορεξία (Anorexia Nervosa)
    Η Νευρογενής Ανορεξία (ΑΝ) είναι η λιγότερο κοινή και η πιο επικίνδυνη Διατροφική Διαταραχή (η θνησιμότητα ξεπερνά το 10%). Χαρακτηρίζεται από άρνηση του ατόμου να διατηρήσει ένα ελάχιστο φυσιολογικό για την ηλικία του σωματικό βάρος, από ακραίες μεθόδους ελέγχου του βάρους, από ιδιαίτερα αυστηρούς διατροφικούς περιορισμούς και έντονο φόβο μήπως το άτομο γίνει παχύ. Τα άτομα με Νευρική Ανορεξία έχουν σοβαρές διαταραχές στο τρόπο με τον οποίο βιώνουν και αξιολογούν το σώμα τους.
     
    Τα κριτήρια διάγνωσης κατά το DSM IV-TR για την Ψυχογενή Ανορεξία
    Α. Άρνηση του ατόμου να διατηρήσει το βάρος του σώματος στο ή πάνω από ένα ελάχιστο φυσιολογικό βάρος για την ηλικία και το ύψος του (π.χ. απώλεια βάρους που οδηγεί σε διατήρηση του βάρους του σώματος κάτω από 85% του αναμενόμενου ή αποτυχία να κάνει αναμενόμενη αύξηση του σωματικού βάρους κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάπτυξης, οδηγώντας σε σωματικό βάρος λιγότερο από 85% αυτού που αναμένεται).
    Β. Έντονος φόβος του ατόμου μήπως πάρει βάρος ή γίνει παχύ, ακόμα κι αν είναι λιποβαρές (κάτω απ’ το κανονικό).
    Γ. Διαταραχές του τρόπου που βιώνει το σωματικό βάρος ή το σχήμα του σώματός του, αδικαιολόγητη επιρροή του σωματικού βάρους ή σχήματος (εικόνα σώματος) στην εκτίμηση του εαυτού, ή άρνηση της σοβαρότητας του παρόντος χαμηλού σωματικού βάρους.
    Δ. Στις γυναίκες μετά την έναρξη της περιόδου, αμηνόρροια, δηλαδή η απουσία τουλάχιστον 3 διαδοχικών εμμηνορρυσιών. (Μια γυναίκα θεωρείται ότι έχει αμηνόρροια εάν οι περίοδοί της έρχονται μόνον μετά τη χορήγηση ορμονών π.χ. οιστρογόνα)
    Υπάρχουν δύο τύποι:

    Περιοριστικός Τύπος: Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος επεισοδίου Νευρικής Ανορεξίας, το άτομο δεν έχει εμπλακεί συστηματικά σε συμπεριφορά υπερφαγίας ή εκκαθάρισης (πρόκληση εμετού ή κακή χρήση καθαρτικών, διουρητικών ή κλύσματα).

    Εκκαθαριστικός/Υπερφαγίας Τύπος: Κατά τη διάρκεια του τρέχοντος επεισοδίου Νευρικής Ανορεξίας, το άτομο εμπλέκεται συστηματικά σε υπερφαγικά επεισόδια ή/και εκκαθαριστική συμπεριφορά.

    Ο Περιοριστικός Τύπος επιτυγχάνει την απώλεια βάρους κυρίως με δίαιτα (ακραίοι διατροφικοί κανόνες), νηστεία και υπερβολική γυμναστική. Στον Τύπο Υπερφαγίας/Εκκαθάρισης η απώλεια βάρους επιτυγχάνεται με αυτοπροκαλούμενο εμετό, καθαρτικά, διουρητικά ή κλύσματα ύστερα από υπερφαγία αντικειμενική ή υποκειμενική. Αντικειμενική υπερφαγία είναι όταν οι ποσότητες τροφής που καταναλώνει το άτομο είναι αντικειμενικά μεγάλες. Υποκειμενική υπερφαγία είναι η λήψη μικρών ποσοτήτων τροφής που το άτομο τις αντιλαμβάνεται είτε ως μεγάλες είτε ως ιδιαίτερα απαγορευμένες. Είναι σύνηθες τα άτομα με ΑΝ να εναλλάσσονται ανάμεσα στους δύο τύπους σε διάφορα σημεία κατά τη διάρκεια της διαταραχής τους.
     
    Τα άτομα με Ψυχογενή Ανορεξία παρουσιάζουν έναν αξιοσημείωτο βαθμό άρνησης για το πρόβλημά τους. Πολλά άτομα αρνούνται και απορρίπτουν το γεγονός ότι είναι λιποβαρή (σε βαθμό απίσχνασης) και εξακολουθούν να «νιώθουν παχιά».
     
    Η ψυχογενής ανορεξία μπορεί να παρουσιαστεί σε άτομα οποιασδήποτε εθνικότητας ή κοινωνικοοικονομικής τάξης, συχνότερα δε αναπτύσσεται σε κορίτσια που ασχολούνται με τη γυμναστική, τον αθλητισμό (ενόργανη, ρυθμική γυμναστική), το μπαλέτο, δραστηριότητες οι οποίες απαιτούν από το άτομο λεπτό σώμα και ορισμένο βάρος (ρυθμική γυμναστική που απαιτεί ορισμένο βάρος κατά τη διάρκεια των αγώνων, μοντέλα). Στα αρχικά στάδια το περιβάλλον το ανορεκτικού ατόμου δεν αντιλαμβάνεται τίποτα. Απλώς το άτομο αρχίζει να περιορίζει την πρόσληψη τροφής στις διαιτητικές και επομένως υγιεινές τροφές, αποφεύγει την κατανάλωση λιπών και υδατανθράκων. Προοδευτικά, όμως, ελαττώνεται η πρόσληψη τροφής και προχωρά η απώλεια βάρους, ο περίγυρος (συγγενείς, φίλοι) τρομάζουν, καθώς το ανορεκτικό άτομο εξακολουθεί να δηλώνει ότι «είναι παχύ και χρειάζεται να χάσει επιπλέον βάρος». Συχνά παρουσιάζει σωματικά συμπτώματα (π.χ. πονοκεφάλους, αίσθηση κρύου, κόπωση, δυσκοιλιότητα) και επιμένει ότι έχει «ιδιαίτερο» και διαφορετικό μεταβολισμό. Επιπλέον, αρνείται να αναγνωρίσει ότι πολλά από αυτά τα συμπτώματα είναι σοβαρές ιατρικές επιπτώσεις που προκαλούνται από την απώλεια βάρους και την ασιτία.
     
    Ο/η ασθενής μετράει με ιδιαίτερη επιμέλεια τις θερμίδες που προσλαμβάνει, τρώει πολύ μικρές ποσότητες μόνο από ορισμένα τρόφιμα, κόβει την τροφή του σε μικρά κομμάτια και φροντίζει επιμελώς η ημερήσια πρόσληψή του να είναι η μικρότερη δυνατή. Τα άτομα αυτά ζυγίζονται κατ’ επανάληψη και αντλούν μεγάλη ικανοποίηση (θετικό επίτευγμα και αίσθηση αξίας) όταν κατορθώνουν να μειώσουν το βάρος τους. Παρουσιάζουν αύξηση σε ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές και ιεροτελεστίες, αϋπνία και υπερένταση που μπορεί να εκφράζεται με τη μορφή υπεργυμναστικής. Είναι άτομα έξυπνα, με χαρακτηριστική τελειομανία και επιτυγχάνουν υψηλές επιδόσεις ακαδημαϊκά και επαγγελματικά. Όμως, σταδιακά επηρεάζεται η ποιότητα ζωής τους σημαντικά (ως αποτέλεσμα της ασιτίας και της συνεχούς απώλειας βάρους) και μπορεί να είναι ανίκανα να συνεχίσουν τις σπουδές τους ή να εργαστούν κανονικά. Παρόλο που τα περισσότερα άτομα επιθυμούν να τελειώσουν το συντομότερο δυνατόν τη δίαιτα, ο/η ασθενής με ανορεξία αυξάνει συνεχώς την αφοσίωσή του στη δίαιτα και αποσύρεται από την κοινωνική επαφή. Είναι δε ασύνηθες να αναζητήσει βοήθεια. Αυτό συμβαίνει μόνο έπειτα από επιμονή των γονιών, φίλων ή άλλων μελών του στενού περιβάλλοντος που ανησυχούν. Η Ψυχογενής Ανορεξία είναι δυνητικά θανατηφόρος νόσος. Όταν η απώλεια βάρους γίνει μεγάλη, τότε μπορεί να εμφανιστούν υποθερμία, βραδυκαρδία, υπόταση και σοβαρές μεταβολικές διαταραχές (ηλεκτρολυτικές διαταραχές), κώμα και θάνατος.
     
    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια
    Master Practitioner on Eating Disorders and Obesity
    msamioti@werelate.gr
    www.werelate.gr
     
     
    Βιβλιογραφία:
    American Psychiatric Association [APA], Diagnostic and Statistical Manual of Mental Health-DSM IV-TR, 2000.
    Grilo M. Carlos, Eating and Weight Disorders, Psychology Press 2006.
    Lock J., Le Grange D., Agras S., Dare C., Treatment Manual for Anorexia Nervosa, The Guilford Press, London 2001.
    Mitchel J., Peterson C., Assessment of Eating Disorders, The Guilford Press, New York 2005.
    National Centre For Eating Disorders, Master Practitioner Skills for Eating Disorder, Προσαρμογή ΚΕΑΔΔ 2011. www.keadd.gr
    Μάνος Νίκος, Βασικά Στοιχεία Κλινικής Ψυχιατρικής, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1997.
    National Eating Disorders Association [NEDA], www.nationaleatingdisorders.org 2005.


    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Ψυχογενής ή Νευρογενής Βουλιμία (Bulimia Nervosa)

    Ο Russell (1979) ήταν ο πρώτος που κατέγραψε κριτήρια διάγνωσης για ένα σύνδρομο που το ονόμασε “bulimia nervosa (BN)”, με στόχο να υπογραμμίσει τη σχέση που υπήρχε με την “anorexia nervosa” (Νευρική Ανορεξία). Από το 1980 πρωτοεμφανίστηκε στο εγχειρίδιο ψυχικών νοσημάτων του Αμερικανικού Ψυχιατρικού Συλλόγου (DSM-III) με τον όρο αυτό, και κατοχυρώθηκε με κάποιες πιο «λεπτές» διευκρινήσεις στην ανανεωμένη 3η έκδοσή του (DSM-III-R, 1987). Ο όρος του Russell Νευρογενής Βουλιμία διατηρήθηκε, με στόχο να αποφεύγεται η σύγχυση με τον όρο βουλιμία* και για να υπογραμμίζει τη σχέση που υπάρχει με τη Νευρογενή Ανορεξία.

    Τα κύρια χαρακτηριστικά της διαταραχής καταγράφονται ρητά: επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας κατά τη διάρκεια των οποίων το άτομο χάνει τον έλεγχο, χρήση ποικίλων μεθόδων (δίαιτα, αυτοπροκαλούμενοι εμετοί, καθαρτικά, διουρητικά, νηστεία, υπερβολική άσκηση) στην προσπάθειά του ατόμου να ελέγξει το βάρος του και τέλος, υπερβολική ενασχόληση με το σχήμα και το βάρος του σώματος.
    Τα κριτήρια διάγνωσης κατά το DSM IV –TR για την Ψυχογενή Βουλιμία:
     
    Α. Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας. Ένα επεισόδιο χαρακτηρίζεται και από τα δύο ακόλουθα χαρακτηριστικά:
    1.    Κατανάλωση φαγητού σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (π.χ. μέσα σε χρονική περίοδο 2 ωρών) μίας ποσότητας τροφίμων που είναι σίγουρα μεγαλύτερη από ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα κατανάλωναν κατά τη διάρκεια μιας παρόμοιας περιόδου και κάτω από παρόμοιες συνθήκες.
    2.    Μια αίσθηση της έλλειψης ελέγχου του πόσο τρώει κάποιος κατά τη διάρκεια του επεισοδίου (π.χ. η αίσθηση ότι κάποιος δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει ή να ελέγξει τι και πόσο τρώει).
    Β. Επαναλαμβανόμενη ακατάλληλη αντισταθμιστική συμπεριφορά για να αποτρέψει αύξηση του σωματικού βάρους, όπως αυτοπροκαλούμενους εμετούς, κακή χρήση καθαρτικών, διουρητικών, κλύσματα ή άλλα φάρμακα, νηστεία ή υπερβολική άσκηση.
    Γ. Η ευκαιριακή άμετρη κατανάλωση (υπερφαγικό επεισόδιο) και ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές, και τα δύο συμβαίνουν κατά μέσο όρο τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα για 3 μήνες.
    Δ. Η εκτίμηση του εαυτού επηρεάζεται από το σχήμα του σώματος και το βάρος.
    Ε. Η διαταραχή δεν εμφανίζεται αποκλειστικά κατά τη διάρκεια επεισοδίων από Ψυχογενή Ανορεξία.

    Υπάρχουν δύο τύποι:
    Εκκαθαριστικός Τύπος: Κατά τη διάρκεια του παρόντος επεισοδίου (υπερφαγία) Ψυχογενούς Βουλιμίας, το άτομο χρησιμοποιεί συστηματικά ως αντισταθμιστική μέθοδο για να αποφύγει την αύξηση βάρους, την πρόκληση εμετού ή την κακή χρήση καθαρτικών, διουρητικών ή κλυσμάτων.
    Μη-Εκκαθαριστικός Τύπος: Κατά τη διάρκεια του παρόντος επεισοδίου (υπερφαγία) Ψυχογενούς Βουλιμίας, το άτομο χρησιμοποιεί συστηματικά άλλες ακατάλληλες αντισταθμιστικές μεθόδους για να αποφύγει την αύξηση βάρους, όπως νηστεία ή υπερβολική άσκηση και δεν έχει χρησιμοποιεί μεθόδους, όπως: αυτοπροκαλούμενο εμετό, καθαρτικά, διουρητικά ή κλύσματα.
     
    Τα επεισόδια υπερφαγίας περιλαμβάνουν κατανάλωση τροφών με υψηλή θερμιδική αξία (περισσότερο γλυκές και λιπαρές) που μπορούν να καταναλωθούν γρήγορα και δεν χρειάζονται προετοιμασία. Άλλοτε είναι ένα είδος, αλλά σε ιδιαίτερα μεγάλη ποσότητα. Τα επεισόδια προκαλούνται:
    - από μεγάλο αίσθημα πείνας, λόγω αυστηρής δίαιτας
    - από επιθυμία για κάποιο «απαγορευμένο» φαγητό
    - από αρνητικά συναισθήματα για το βάρος και το σχήμα του σώματος
    - από αρνητικές συναισθηματικές καταστάσεις, αγωνία, θλίψη, θυμός, άγχος, απογοήτευση, μοναξιά, ανία.

    Κατά τη διάρκεια του επεισοδίου το άτομο βιώνει ανεξέλεγκτη παρόρμηση για φαγητό και/ή φόβο ότι δεν θα μπορέσει να σταματήσει να τρώει, έτσι και αρχίσει. Φαίνεται σαν να μπορεί να παρατηρήσει την παρόρμηση, αλλά δεν μπορεί να αντισταθεί σε αυτή. Το επεισόδιο μπορεί να προκύψει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, συνήθως μετά τη δουλειά ή το σχολείο, κυρίως μυστικά και κρυφά από άλλους, ακόμη και τη νύχτα. Κάποια άτομα έχουν τόσο έντονη παρόρμηση που δεν παρατηρούν την παρουσία άλλων ατόμων.

    Ως συνέπεια του υπερφαγικού επεισοδίου το άτομο αισθάνεται άβολα και πρησμένο (στο στομάχι), ξεχωρίζουν συναισθήματα ενοχών και μομφές προς τον εαυτό. Το επεισόδιο τελικά τελειώνει είτε πηγαίνοντας για ύπνο λόγω κούρασης και εξάντλησης, ή για να ξεχάσει λόγω της δυσφορίας και των ενοχών, είτε χρησιμοποιώντας κάποιο τρόπο εκκαθάρισης (εμετό, καθαρτικά, διουρητικά, υπερβολική γυμναστική) με στόχο να προλάβει την αύξηση βάρους.
    Τα Βουλιμικά άτομα είναι συνήθως φυσιολογικού βάρους. Είναι σε έντονη ενασχόληση με το φαγητό και το μέγεθος του σώματος (συγκεκριμένα φόβος πάχους), γι’ αυτό το λόγο ζυγίζονται συχνά (και πολλές φορές την ίδια ημέρα), ακόμη και αμέσως μετά τον εμετό. Προσπαθούν με διάφορους τρόπους (αυστηρές δίαιτες, νηστεία, ακραίες διατροφικές συμπεριφορές, μέθοδοι εκκαθάρισης) να ελέγξουν το βάρος τους, Τέλος, έχουν λανθασμένη αντίληψη του σώματός τους, του οποίου το μέγεθος τείνουν να υπερεκτιμούν και παρουσιάζουν διακυμάνσεις στο βάρος τους που οφείλονται σε εναλλασσόμενες περιόδους υπερφαγίας και δίαιτας.

    Πολλά άτομα με Νευρογενή Βουλιμία αισθάνονται τεράστια αμηχανία και ντροπή για το πρόβλημά τους και συχνά δεν έχουν τη διάθεση να το αποκαλύψουν. Η μυστικοπάθειά τους είναι κάτι περισσότερο από απλή ντροπή. Η άρνηση του προβλήματος αντικατοπτρίζει τη φύση της διαταραχής. Στην Ψυχογενή Βουλιμία, το άτομο αισθάνεται δυσφορία από τα συμπτώματα και παρουσιάζει έντονη ανησυχία για τις συμπεριφορές του. Όμως, αμφιταλαντεύεται ως προς την αποκάλυψη του προβλήματος ή για την αναζήτηση θεραπείας. Αυτό οφείλεται ότι τα άτομα αυτά, υπερεκτιμούν τις ιδέες που έχουν για το βάρος και το μέγεθος του σώματος με αποτέλεσμα να στοχεύουν να γίνουν «ο καλύτερος διαιτώμενος». Έχουν την εντύπωση ότι οι μέθοδοι εκκαθάρισης είναι το λιγότερο που θα μπορούσαν να κάνουν, για να μην πάρουν βάρος, μέχρι να καταφέρουν να φτάσουν τον απατηλό στόχο της «τέλειας ρυθμιζόμενης αυστηρής δίαιτας». Συχνά έχουν προβλήματα κοινωνικών συναναστροφών και διαπροσωπικών σχέσεων που τα αποτρέπει από την αναζήτηση στήριξης και βοήθειας.

    Έτσι τα άτομα με Νευρική Βουλιμία παραμένουν εγκλωβισμένα σε ένα φαύλο κύκλο δίαιτας, εκκαθαριστικών μεθόδων, φόβου μήπως παχύνουν, διαστρεβλωμένης αίσθησης για την πείνα και τον κορεσμό που διαιωνίζει και ενισχύει το πρόβλημά τους.
    * περιοδική βουλιμία: μία ανεξέλεγκτη παρόρμηση για κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού που μπορεί να συμβεί στον οποιοδήποτε, ως αποτέλεσμα stress ή άλλων συναισθημάτων, χωρίς άλλες συνέπειες όπως, ενοχές, φόβο αύξησης βάρους, απώλεια ελέγχου, πρόκληση εμετού, χρήση χαπιών, καθαρτικών, άσκησης.

    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια
    Master Practitioner on Eating Disorders and Obesity
    msamioti@werelate.gr
    www.werelate.gr
     
     
    Βιβλιογραφία:
    American Psychiatric Association [APA], Diagnostic and Statistical Manual of Mental Health-DSM IV-TR, 2000.
    Grilo M. Carlos, Eating and Weight Disorders, Psychology Press 2006.
    Garner D., Garfinkel P., Handbook of Treatment for Eating Disorders, The Guilford Press 1997.
    Vanderlinden J., Vandereycken, W, A Practical Guide to the Treatment of Bulimia Nervosa, Brunner/Mazel Publishers, New York 1992.
    National Centre For Eating Disorders, Master Practitioner Skills for Eating Disorder, Προσαρμογή ΚΕΑΔΔ2011.www.keadd.gr
    Μάνος Νίκος, Βασικά Στοιχεία Κλινικής Ψυχιατρικής, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1997.
    National Eating Disorders Association [NEDA], www.nationaleatingdisorders.org 2005.
    Διαβάστε περισσότερα
  • 16/05/2019 0 Σχόλια
    Ο δρόμος της ανάρρωσης από Διατροφικής Διαταραχή: ένας αυθεντικός εαυτός
    Οι Διατροφικές Διαταραχές (Δ.Δ.) παρουσιάζουν αυξανόμενο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια τόσο στην Παγκόσμια, όσο και στην Ελληνική πραγματικότητα. Συχνά, ακούμε κάποιον που έπασχε από Νευρική Ανορεξία ή Νευρική Βουλιμία να ισχυρίζεται ότι έχει αναρρώσει από τη Διατροφική του Διαταραχή. Τι σημαίνει όμως «έχω αναρρώσει»; Υπάρχουν «βαθμίδες» ανάρρωσης; Και αν ναι, υπάρχουν κριτήρια που δείχνουν ότι κάποιος έχει αναρρώσει και πόσο;

    Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής είναι σοβαρά ψυχικά και σωματικά νοσήματα. Με τον όρο αυτό, αναφερόμαστε στη Νευρογενή Ανορεξία, Νευρογενή Βουλιμία, Αδηφαγική Διαταραχή, καθώς υπάρχουν και άτυπες μορφές Διατροφικών Διαταραχών. Από τις έρευνες, που έχουν γίνει μέχρι τώρα, προκύπτει ότι όλες οι Δ.Δ. είναι θεραπεύσιμες και πολλά άτομα αναρρώνουν από αυτές. Ένα ποσοστό 25%, αναρρώνει πλήρως και ένα 25% κάνει σημαντική πρόοδο. Δυστυχώς, υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό, το οποίο αναζητάει θεραπεία και δεν παραμένει σε αυτή με αποτέλεσμα να μη σημειώνει βελτίωση. Πολύ λίγα άτομα από αυτά που αρνούνται επαγγελματική βοήθεια αναρρώνουν. Μπορεί να χρειαστεί πολλά χρόνια, ακόμη και δεκαετίες για να το καταφέρουν. Τα περισσότερα όμως από τα άτομα αυτά καταφέρνουν να κάνουν μία μικρή έως ελάχιστη βελτίωση. Ένα ποσοστό 20% δεν επιβιώνει.

    Η ανάρρωση από Διατροφική Διαταραχή απαιτεί 4 πολύ σημαντικές δεσμεύσεις:
    1.    Ζητάω βοήθεια από κάποιον εξειδικευμένο στις Δ.Δ. (ψυχοθεραπευτή, διατροφολόγο)
    2.    Παραμένω στη θεραπεία
    3.    Κάνω απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής μου
    4.    Επιλύω τα βαθύτερα ψυχολογικά και συναισθηματικά θέματα που οδηγούν στην ασιτία, τη βουλιμία και/ή στις εκκαθαριστικές μεθόδους (εμετός, καθαρτικά/διουρητικά, υπερβολική γυμναστική)

    Το πρώτο και το πιο σημαντικό βήμα για να αναρρώσει κάποιος από μία τέτοια διαταραχή είναι να αναγνωρίσει ότι έχει πρόβλημα και χρειάζεται βοήθεια. Χωρίς αυτό το «μικρό» και ταυτόχρονα καθοριστικό βήμα, είναι εξαιρετικά δύσκολο να μιλήσουμε για ανάρρωση. Αναγνωρίζοντας κάποιος ότι έχει κάποιο πρόβλημα -αρχικά στη διατροφική του συμπεριφορά και στον τρόπο που βλέπει το σώμα του- αναγνωρίζει ποιο είναι το σημείο απ’ το οποίο ξεκινάει. Δεν μπορούμε να κατευθυνθούμε προς οποιοδήποτε προορισμό, εάν δεν γνωρίζουμε ποιο είναι το σημείο αναχώρησής μας. Οι περισσότερες γυναίκες με Δ.Δ. δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ότι έχουν πρόβλημα, συχνά προσκολλώνται στην αυταπάτη ότι εάν και μόνο χάσουν αρκετό βάρος και φτάσουν στο «ιδανικό», θα αισθανθούν καλά με τον εαυτό τους, θα βελτιωθεί η ζωή τους και θα απολαμβάνουν αυτοπεποίθηση και επιτυχία. Με αυτόν τον τρόπο το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να εγκλωβίζονται σε έναν φαύλο κύκλο αυξομείωσης σωματικού βάρους, να αντιστέκονται στη θεραπεία και να καθυστερούν την προσωπική τους ανάπτυξη.

    Προκύπτει ότι η ανάρρωση από κάποια Δ.Δ. είναι κάτι περισσότερο από απλά αλλάζω τις διατροφικές συνήθειες, όπως για παράδειγμα στη Νευρική Ανορεξία επιτυγχάνω ένα υγιές βάρος. Επειδή, οι Δ.Δ. οφείλονται σε ένα πλήθος παραγόντων, η διαδικασία θεραπείας τους θα πρέπει να περιλαμβάνει τόσο τις ψυχολογικές, συναισθηματικές, πνευματικές συνιστώσες όσο και αλλαγές στη συμπεριφορά και αποκατάσταση της φυσιολογίας του σώματος.
    Κατ’ επέκταση, η ανάρρωση από τις διαταραχές συμβαίνει σε ένα φάσμα. Στη μία άκρη του οποίου βρίσκονται τα άτομα που δεν αναρρώνουν, είτε γιατί δεν αναζήτησαν επαγγελματική θεραπεία είτε γιατί δεν παρέμειναν σε αυτή. Στην άλλη άκρη αυτού του συνεχούς βρίσκονται τα άτομα που αναρρώνουν πλήρως (full recovery), ενώ κάπου στη μέση και με κατεύθυνση προς την πλήρη ανάρρωση, βρίσκονται τα άτομα με δυνατή (strong recovery) ανάρρωση.

    Επομένως, ένα άτομο με «δυνατή ανάρρωση» (strong recovery):
    •    βρίσκεται σε θεραπεία για τη Διαταραχή του για λίγο χρονικό διάστημα
    •    έχει αποκατασταθεί το βάρος του (ανάλογα με την ηλικία και το φύλο του)
    •    (για γυναίκες) έχει επιτυχώς αποκατασταθεί η έμμηνος ρύση και όχι με αντισυλληπτικά
    •    μπορεί να τρώει υγιώς (σε τακτά χρονικά διαστήματα καθοδηγούμενο από τη φυσιολογική πείνα και όχι από τη συναισθηματική) και ανεξάρτητα από τη βοήθεια άλλων (συντρόφου, οικογένειας, φίλου)
    •    μπορεί να διαχειρίζεται καλά τα συμπτώματα της διαταραχής του
    •    παρουσιάζει καλή προσωπική κρίση και εσωτερική επίγνωση (ικανότητα να αναγνωρίζουν τα σημάδια της υποτροπής και να αναζητούν κατάλληλη βοήθεια εάν συμβεί υποτροπή)
    •    είναι δεσμευμένο να ξεπεράσει πλήρως τη διαταραχή του
    •    εξακολουθεί, όμως, να παλεύει καθημερινά με την εσωτερική ορμή να μπει σε περιορισμό τροφής, να τσιμπολογήσει, να κάνει υπερφαγικό επεισόδιο, έχει φτωχή εικόνα για το σώμα του και υποφέρει από κάποιες διαστρεβλωμένες σκέψεις (αλλά συνήθως αντιστέκεται να μπει σε συμπεριφορές της διαταραχής του).

    Ένα άτομο με «πλήρη ανάρρωση» (full recovery):
    •    έχει αποκαταστήσει το σωματικό βάρος και το μεταβολικό του ρυθμό
    •    έχει υγιή σύσταση σώματος (άλιπης μάζας σώματος και λίπους) την οποία και διατηρεί σταθερή
    •    δεν έχει ενασχόληση με καμία συμπεριφορά της διαταραχής του (δίαιτα, εκκαθαριστικές μεθόδους, υπερβολική γυμναστική)
    •    έχει ρεαλιστικές σκέψεις και συμπεριφορές για το φαγητό
    •    πραγματική εικόνα για το σώμα και άλλες πλευρές αυτού (ακόμα και αν δεν του αρέσουν)
    •    η ευκαιριακή άμετρη διατροφική συμπεριφορά είναι σπάνια ή απουσιάζει
    •    έχει την ικανότητα να αποδέχεται να έχει φυσικές μετατοπίσεις στο βάρος (ένα έως πολλά κιλά) που συνδέονται με παράγοντες όπως, κατακράτηση υγρών, ασθένεια, εποχή του χρόνου
    •    φροντίζει καλά τον εαυτό του (υγεία δέρματος, μαλλιών, δοντιών, θερμορύθμισης)
    •    είναι δεσμευμένο σε μία ενεργητική πρόληψη των υποτροπών και δεν παλεύει γνωσιακά ή συναισθηματικά με τη Δ.Δ.
    •    είναι ενήμερο για τη βαθύτερη προδιάθεσή του και γι’ αυτό πρέπει να αποφεύγει τη δίαιτα, τη νηστεία και τα στρεσογόνα περιβάλλοντα
    •    τέλος, μπορεί να έχει καλύτερη εικόνα για το σώμα του, καλύτερες διατροφικές συνήθειες και καλύτερη ψυχολογική λειτουργικότητα από τους συνομηλίκους του, ως αποτέλεσμα της θεραπείας του

    Στόχος της θεραπείας είναι το άτομο το οποίο πάσχει από μία Δ.Δ. να γίνει ένας υγιής -σωματικά και ψυχολογικά- αυθεντικός άνθρωπος. Το να αναρρώσει κάποιος και να γίνει ένα άτομο με προσωπική αξία χρειάζεται σκληρή δουλειά και σε αυτό περιλαμβάνεται να χτίσει μία προσωπική ιστορία με νόημα και με επιτυχή επίλυση των προβλημάτων του. Αυθεντικός δεν είναι κάποιος που επιλέγει το σύντομο δρόμο που οδηγεί σε κακή υγεία, κατεστραμμένες σχέσεις, εμμονή, κατάθλιψη, άγχος, ενοχή και αυτό-απέχθεια. Οι αυθεντικοί άνθρωποι αφήνουν ένα διαρκή αντίκτυπο -είτε αθόρυβα, είτε συνταρακτικά- στους ανθρώπους που συναντούν. Η προσωπικότητά τους είναι παρούσα. Έχουν εσωτερική συνοχή, χιούμορ, είναι ευφυείς, σέξι και γεμάτοι ζωή. Είναι αξιόπιστοι, δυνατοί, σίγουροι και επαρκείς. Σέβονται τον εαυτό τους και τους σέβονται οι άλλοι.  Αυτός είναι ο στόχος! Να γίνει κάποιος μέσα από τη διαδικασία της θεραπείας ο αυθεντικός εαυτός του. Όχι απλά να τρώει φυσιολογικά και να έχει ένα υγιές βάρος -όσο σημαντικό και αν είναι αυτό- αλλά να εξελιχθεί σε ένα άτομο με προσωπική υπόσταση και αξία. 

    Βιβλιογραφία:
    Coutier, J. and Lock, J. What is remission adolescent anorexia? The International Journal of Eating Disorders, 2006, (175-183).
    Noordenbos, G. and Seubring, A. Criteria for Recovery from Eating Disorders According to Patients and Therapists, Eating Disorders, 2006, (41-54).
    Mittchell, J. and Peterson, C. Assessment of Eating Disorders, 2005, New York: The Guildford Press.
    F.E.A.S.T. (Families Empowered and Supporting Treatment of Eating Disorders), http://www.feast-ed.org
     
    Μαρία Σαμιώτη
    Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια
    Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity
    Επιστημονικός Συνεργάτης Κέντρου Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών,  http://www.keadd.gr
    (Όπως δημοσιεύτηκε για το e-psychology.gr)

    Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική για τα cookies

ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΗΣCOOKIEΔΙΑΡΚΕΙΑ
google.com_ga
_gat
_gid
1P_JAR
APISID
DV
HSID
NID
SAPISID
SID
SIDCC
SSID
UULE
Τα cookies στατιστικής ανάλυσης βοηθούν τους ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας να καταλάβουν πώς διαδρούν οι επισκέπτες με την ιστοσελίδας συλλέγοντας και αποστέλλοντας ανώνυμες πληροφορίες.